January 5 '25
—
—
ISSUE 15 — Jan. 12 '25 — BP YIDENE • WEEKLY FREE PUBLICATION — בס״ד — פרשת שמות תשפ״ה
בארא פארק
וויליאמסבורג
מאנסי
קרית יואלCANADA\UK
א י ן א פ י ס
הוצאות ארויף
ר ע ס ע פ י
ירושלמי קוגל
נאטור לי ך3 סארנא מעטאד
C A R E A T H O M E
QUALITY CARE THAT
COMES TO YOU
— AT NO EXTRA COST!
January 5 '25
—
—
Dr. Diana Castro, DPM, brings 26 years of experience
working in our community, while Dr. Glenn Donovan, DPM,
has 42 years of experience performing procedures in
surgical settings
Hamid Bamshad, RPA-C, and Nakhon Leora, RPA-C, are
both well-recognized in the Boro Park community, bringing
several decades of expertise in dermatology
Dr. Sunshine Robert, MD, is board-certified since 1985, and
comes highly recommended by Boro Park rabbanim with
extensive experience in the medical field
Dr. Naftoli Neuburger, MD, a highly sought-after specialist
with 48 years of experience, currently serves as the
Hatzalah Medical Director in Cardiology
Dr. Louis Kiwala, PA-C, AP, L.Ac., D.N.B.A.O., is a
board-certified specialist with 20 years of experience in pain
management treating thousands of patients
Dr. Edwin Cohen Azarkian, MD, an expert in internal
medicine and nephrology, with 14 years of experience
Dr. Anush Vasikaran, MD, a highly experienced and respected
specialist, has nearly a decade of experience working with the
renowned Dr. Rabin Rahmani
Chaya Kessler, PNP, is a well-known highly dedicated
pediatrician with years of experience working with the
Heimish community
A specialized team, including Dr. Sharon Kheradnam, MD,
Dr. Barry Dublin, MD, Dr. Adina Mezrahi, DNP, Dr. Tziporah
(Carol) Clapman, FNP-C, brings decades of experience
across diverse clinical settings and is renowned for their
expertise in their respective fields
Dr. Binyamin Hillel, RPA-C, and Dr. Stuart Goldwasser, PA,
bring a wealth of expertise and many years of experience
in managing and treating a broad spectrum of medical
conditions with dedication and care
PODIATRY
DERMATOLOGY
UROLOGY
CARDIOLOGY
PAIN MANAGEMENT
NEPHROLOGY
SEE THE CITY FROM AFAR
GASTROENTEROLOGY
PEDIATRIC
PRIMARY CARE
A distinguished team led by renowned physicians—Dr. Michael
Abrahams, MD, Dr. Andrew Scheinfeld, MD, Dr. Francine Guzman,
MD—alongside a dedicated group of midwives and certified PAs,
including Linda Gaglioti, CNM, Nichole Virag, CNM, Naomi
Schwartz, CNM, Aviva Salomon, RPA-C, Mahboubeh (Miriam)
Zafarmehr, RPA-C, delivers exceptional care, decades of
experience, and world-class service to the community.
Dr. James Warshaw, MD, is a world-renowned specialist at Cornell
Hospital, board-certified, and brings 29 years of experience
Dr. Melody Bautista, DPT, and Dr. Paul Asoro, PT, are well-known
in the Boro Park community and bring many years of experience
and expertise
Dr. Ha-Eun Chung, OD, and Dr. Nabeel Chaudary, OD, offer
extensive experience in expert eye care, including exams,
contact lenses, retina consultations, and managing ocular
conditions
OB/GYN
ENDOCRINOLOGY
Stay tuned for our cutting-edge radiology services, featuring
state-of-the-art technology and world-class technicians
RADIOLOGY
PHYSICAL THERAPY
OPTOMETRY
FAST TRACK
EVERY SPECIALIST’S RIGHT HERE!
4פרשת ויחי תשפ״ה—
—
January 5 '25
—
—
347.688.SNAP (7627) | breindy@twinklesnap.com | twinklesnap.com
The newborn
stage is fleetingg
Photos are forever
6פרשת ויחי תשפ״ה—
—
בס"ד
Ready, Grab, and Go!
Check out our fishfull menu for lunch and dinner.
458 Park Ave | Get it delivered 718.243.1313
zebragroup.media x emgeeprojects.com
It's late.
But this time I won't
negotiate. Not on taste
and not on quality. I'll skip
restaurant lines with a fast
Park stop and I'll still catch
my bus too.
Hurry, and
stop in to
Park first or
you'll miss
your ride
along with
your meal!
li
Look out for our
Wednesday
Park Chef
Specials
YOU CAN ALSO ORDER ON
January 5 '25
—
—
8פרשת ויחי תשפ״ה—
—
פיינע פרישע
סעלמאן פיש
דערליווערט יעדע
וואך צו אייער טיר
רעגעלער
סעלמאן
סלייסעס8 / פעמילי פעק
3.50 - 3.25 :וואג
$35.99
) פונט3.5 א פונט (אויב די וואג איז9.99
בעבי
סעלמאן
סלייסעס8 / פעמילי פעק
3.00 - 2.75 וואג: וואג
$35.99
) פונט3 א פונט (אויב די וואג איז11.99
געקאכט
געפילטע
פיש
אונס24 / א גרויסע ראל
גרייט צו עסן - סלייסעס10 בערך
אונס24
$9.99
:צו באשטעלן טעקסט אדער רופט845-500-3799
א באקס סעלמאן פיש מ'קען ארויס נעמען
סלייסעס (וועגט בערך 80/100 צווישן
פונט)35
■ רעגעלער סעלמאן
א פונט 7.99
■ בעבי סעלמאן
א פונט 9.99
מ'קען אויך באשטעלן גאנצע באקסעס
/ אויב מוויל באשטעלן/צולייגען/אראפנעמען
אזייגער 5 קענסלען קען מען ביז מאנטאג
פאר די וואס וואנען און פאלעם טרי וועט
מען דערליווערן מיטוואך .עס וועט זיין א
1.75 דערליווערי טשארדש פון
פאר די וואס וואוינען אינדרויסן וועט מען
דערליווערן דאנערשטאג(מיטוואך) .עס וועט
3.75 זיין א טשארדש
(אויב מנעמט מער ווי איין פעמלי פעק וועט
נאר זיין איין טשארדש)
GRADE
AA
ט
ע
ק
ר
א
מ
ן
י
א
ע
ט
ס
ע
ב
י
ד
ן
ע
נ
ע
ז
ש
י
פ
ע
ר
ע
ז
נ
ו
א
ע
ל
א
New Item
געקאכטע
פיש
פאר א שמחה
א סלייס6.99
סעמאן
גאנצע סייד
אפגעבאקן
55.99
מטרתו: להמציא צורכי הבית במחירי האלסעיל
Velvet
Bedroom Set
Design #1
Available in Gray, Navy Blue, or Light Pink
Design #2
Available in Gray, Navy Blue, or Light Pink
Price:
1 39" Bed - $199
Nightstand - $99
Showroom hours 8pm 10pm • 14 Catherine Ct. Chester, NY 10918
845.537.1300 ביטע רופן פארן קומען
מטרתו: להמציא צורכי הבית במחירי האלסעילCustom
Closet
Only this Design. Any size.
Included Delivery and Installation
$799
Delivery & Setup Fee - $195
Delivery and setup fees are charged as a single flat rate per delivery, regardless of the number of items included.
Available in Gray, Navy Blue, or Light Pink
Velvet Day Bed
Price: $399
White Brick
Bedroom set
Each
piece sold
separately
Price:
39" Bed - $269
Nightstand - $149
Dresser - $389
Chest - $299
Mirror - $79
Condo Rentals
West Palm
Beach FL
$99 /night
$129 /night
1 Bedroom - 2 Bathrooms
2 Bedrooms - 1 Bathroom
5 min walk to Shul/Mikvah
)פאלם ביעטש קענען מיר אייך העלפן-(אויך אויב איר ווילט קויפן א דירה אין וועסט
Mattress
$149
January 5 '25
—
—
10פרשת ויחי תשפ״ה—
—
Available in many different flavors and sold in
all supermarkets supporting the right to be sour.
Sowerfully
Delicious!
11
January 5 '25
—
—
Don’t Let
the Flu season
Slow You Down
podium.nyc
745 RT 17M #103
MONROE NY 10950
845.782.4000
NESTWELLHEALTH.ORG
FORMERLY
When the sniffles strike, trust Nestwell to get you back on your feet—fast. From flu shots to
same-day appointments, our team provides the care you need without the long wait.
With our promise of a short wait time to see a doctor, you can count on quick,
reliable care so you can focus on what matters most.
Primary Care
Specialty Care
Acute Care
HOURS: SUNDAY 10AM - 8PM | MON.-THUR. 9AM - 9PM | FRIDAY 9AM - 3PM
FREE TRANSPORTATION
Nestled in Care™
X-RAY
FACILITY
NEXT DOOR
open every
day 9-5
Adults & Pediatrics
12פרשת ויחי תשפ״ה—
—
Available in all kosher supermarkets across the US and Mexico.
13
January 5 '25
—
—
Heart.Works
When you serve Beleaves
Greenhouse-Grown Breaded Broccoli and
Cauliflower, your family won’t believe it’s
only half homemade. Perfectly crispy,
delightfully fresh, and irresistibly golden,
this daily, Shabbos, or Yom Tov crowd-
pleaser takes just 20 minutes to bake
or fry—from fresh-frozen to gleaming
perfection. It’s as pretty as
it is unbelievable.
Pretty.
Unbelievable.
14פרשת ויחי תשפ״ה—
—
פרשה פונקען
א פונק וואס מיר
קענען ארויסנעמען
פון דער פרשה
א
יל פרימארגן ווינטל האט געגלעט
די שטיינערנע גאסן, די ווארעמע זון
האט זיך נארוואס ערוועקט פון איר
טיפן נאכט שלאף, און האט אן
אויפגעמונטערטע געשיקט אירע שטראלן אלס
באגריסונג צו דער הימלישער רואיגקייט וואס
.האט געשוועבט איבער צפת
פון א גרויסן בנין ערגעצוואו אינמיטן דער
שטאט האט זיך ארויסגעשלענגלט א רייע
פעדעמער-שלאף
איבערגעריסענע
מיידלעך.
זענען נאך געווען קענטיג אויף א גרויסן חלק פון
זייערע פנימ'ער, אבער די ערווארטונג וואס האט
געלויכטן אין זייערע אויגן האט גאנץ לייכט
.פארגיטיגט דערויף
"וואו גייען מיר יעצט?" האט שרי געפרעגט
.מיט נייגער
די מנהלת פון דעם סעמינאר האט זיך
אויסגעדרייט אין איר ריכטונג, די ענטוזיאסטישע
באנעמונג פון אירע תלמידות האט געברענגט א
שמייכל אויף אירע ליפן. שוין כמעט א גאנץ יאר
וואס זי באגלייט די מיידלעך אויף טריט און
שריט, און אצינד האלטן זיי שוין ביי איינעם פון
אויסגעווארטעטע הויכפונקטן פונעם-די מערסט
.יאר – זייער שבת אין צפת
"מיר גייען דאווענען שחרית אין איינער פון די
שולן דא," האט זי מונטער געמאלדן. "לאמיר זיך
".צואיילן, מיידלעך. מיר ווילן נישט זיין שפעט
די פריע שעה האט געפארבט די לופט מיט
קלארע, פרישע קאלירן, און די מיידלעך האבן זיך
.געיאגט אין אירע טריט מיט לוסט און אייפער
'עטליכע מינוט שפעטער האט פון זייער אכסני
ארויסגעשפאנט איינע פון די לערערינס, וועלכע
האט גארנישט אויסגעזען אזוי אויסגערוט און
אויפגעפרישט ווי אירע תלמידות. אין אירע
יעריג-ארעמס האט זי געהאלטן איר צוויי
אינגעלע, וועלכע האט זיך ארומגעקוקט מיט
.צעעפנטע אויגן-ברייט
,"זאלסט מיר נאר נישט מאכן קיין פראבלעמען
.מנחם," האט זיין מאמע געשעפשעט אנגעצויגן
"?"וועסט זיך קענען האלטן שטיל
ביים אריינגאנג צו דער שול האט זיך די מנהלת
אפגעשטעלט, ווייזנדיג פאר די מיידלעך
אריינצוגיין פאר איר, און דאן האט זי געווארט אז
איר שטאב זאל זיך דערנענטערן. א מינע פון
וואונדער האט באהערשט איר געזיכט ווען זי
האט באמערקט דינה גוטמאן מיט איר בעיבי אין
.די הענט
"וואס איז געשען מיט דער בעיביסיטער וואס
מיר האבן באשטעלט?" האט זי געפרעגט מיט
.שטוינונג
"זי איז אנגעקומען, זארג נישט," האט דינה זיך
פארענטפערט, עטוואס אומאנגענעם. "אבער מיין
מנחם פילט זיך נישט אזוי גוט, און איך האב
געפילט אז עס איז נישט ריכטיג אים איבערצולאזן
".אזוי. איך האף אז ער וועט נישט שטערן
די מנהלת האט געהויבן די ברעמען, אבער זי
האט אראפגעשלונגען איר פארווארף. פארוואס
האט איר פארשטענדליכע לערערין מיטגעשלעפט
יעריג קינד אין שול? אויב האט זי-א צוויי
געשפירט אז זי קען אים נישט לאזן אויף א
פרעמדנ'ס קאפ, וואלט זי געדארפט בלייבן מיט
אים אין זייער אכסני'. ווער וועט נעמען אחריות
אויב דאס קינד וועט רודערן און איבערדרייען
?דאס דאווענען
איר ערפארונג אלס מנהלת האט איר אבער
געלערנט עטליכע זאכן, און איינס דערפון איז
געווען ווען זיך צו האלטן דאס מויל. דינה איז
שוין דא, מיט'ן קינד אינאיינעם, און זי קען איר
נישט יעצט פארשיקן. האפנטליך וועט אלעס
.אריבערגיין בשלום
אינעווייניג אין דעם עזרת נשים האבן די
מיידלעך זיך שוין ווארעם געשאקלט איבער
זייערע סידורים; די מנהלת און די לערערינס
זענען צוגעגאנגען צו דער מחיצה אראפצובליקן
.אונטן
פון אונטן האט זיך דערהויבן א מעכטיגע קול
תפילה. ווייסע געשטאלטן, איינגעהילט אין
טליתים, האבן זיך געשאקלט אהין און צוריק. די
מיידלעך האבן זיך מיטגעכאפט אויף די פליגלען
פון זייער דערהויבנקייט, און האבן געשוועבט
.אויף א וואלקן פון הארציגע תפילות
"מאמי!" האט א יונג, לוסטיג קול דורכגעשניטן
די פעדעמער פון קרבת אלקים, און מער פון איין
קאפ האט זיך אויפגעהויבן פונעם סידור מיט
וואונדער. דערזעענדיג דינה'ס פארפלאמטע
געזיכט, האבן זיי באלד צוריק פארקירעוועט
.זייער בליק אין סידור
"שא, צדיק," האט דינה געמורמלט אין איר
,אינגעלע'ס אויער אריין. "איך בעט דיר זייער
".האלט זיך שטיל
אירע הארציגע געבעטן האבן אבער גארנישט
אויפגעטון. ער האט נאר געוואלט שפילן מיט זיין
מאמען, און אויב זיין שפילעוודיגע געבעטן האבן
נישט באוויזן צו ציען איר אינטערעסע, האט ער
.דערהויבן זיין קול אין א געוויין
א פארלוירענע האט דינה געכאפט א דיקן
'ארטסקראל' סידור וואס איז דארט געלעגן, זי
האט צוגעפירט מנחמ'ס הענטלעך דערצו, און
געהאפט אז עס וועט אים פארשפילן אויף
ואת צעקתם שמעתי מפני נגשיו
)'(שמות ג' – ז כי ידעתי את מכאביו
דער אייבערשטער האט געזאגט פאר משה: איך זע די פיין פון די אידן אין
".מצרים "און זייער געשריי האב איך געהערט, און איך ווייס זייער ווייטאג
די מפרשים זאגן אז דער באשעפער האט דא געזאגט: איך האב געהערט
וואס זיי האבן געשריגן, און איך ווייס אויך זייער ווייטאג וואס טוט זיך אין
.הארץ
15
January 5 '25
—
—
.עטליכע מינוט
מנחם האט זיך צוגעכאפט דערצו, זיינע
.אויגעלעך האבן אנגעהויבן שטיפעריש פינקלען
ער האט געמישט די בלעטער אהין און צוריק, ביז
,ער איז לאנגווייליג געווארן. אין אן אויגנבליק
,נאך איידער דינה האט זיך געקענט אריענטירן
האט ער אויפגעהויבן דעם סידור – 'ווי אזוי איז
עס אים נישט שווער צו האלטן?' האט איר מח
עספיעט זיך צו וואונדערן איידער עס האט
– אויפגעכאפט וואס ער פלאנט צו טון דערמיט
און פלינקערהייט האט ער עס געווארפן אריבער
.דער מחיצה
דינה'ס פנים האט געפלאקערט ווי די זון
אינמיטן הימל. דורך א נעפל האט זי געהערט דעם
הילכיגן זעץ ווען דער סידור האט געלאנדעט, און
דאן האט ארויפגעשוועבט א קרעכץ: דער
שווערער סידור איז געפאלן אויף איינעם, אפשר
?גאר אויף יענעמ'ס קאפ
די בושות האבן איר נישט געלאזט טראכטן
גראד. זי האט אויפגעהויבן מנחם און ארויסגעלאפן
פון שול ווי שנעל אירע פיס האבן איר נאר
.געקענט טראגן
א
א קורצע צייט איידער דער סידור איז געקומען
צופליען ווי אן עראפלאן אויפ'ן וועג אראפ, האט
.המדרש
בית
אין
אריינגעטראטן
דניאל
,שעמעוועדיג, אומזיכער, שפירנדיג ווי א פרעמדער
.שאנק-איז ער צוגעגאנגען צום ספרים
זיינע אויגן האבן דורכגענישטערט די ספרים
און סידורים וואס זענען דארט געלעגן, און א
טיפע אנטוישונג האט זיך דארט באזעצט. זיין
הארץ האט געגארט זיך אויסצוגיסן מיט תפילה
צום באשעפער, אבער אָ ן א פאסיגן סידור איז ער
געווען ווי א שטומער וועלכער וויל לאזן הערליכע
.לידער פליסן פון זיינע ליפן
עס איז געווען א קורצע צייט פון ווען ער האט
אנטדעקט דעם אמת און ליכטיגקייט פון דער
תורה, און דניאל איז געווען אנטשלאסן צו
באלייכטן יעדע איינצלהייט פון זיין לעבן מיט
דער תורה'ס שטראלן. צעביסלעך, איין זאך
אויפאמאל, האט ער איבערגעדרייט און געטוישט
.יעדן פרט פון זיין לעבן
עס איז ווייט נישט געווען לייכט, אבער ער איז
געווען אן עקשן. קיין זאך איז אים נישט געווען
צו שווער צו טון כדי צו דערגרייכן זיין ענדגילטיגן
.ציל
דאס קול תפילה וואס ער האט געהערט דורך
די פענסטערס האט אים געצויגן יענעם שבת
אינדערפרי, און ער האט געוואלט צושטעלן זיינע
תפילות צו די אנדערע מתפללים. קיין לשון
,הקודש האט ער נאכנישט געקענט ליינען
טראצדעם וואס ער האט שוין אנגעהויבן ארבעטן
דערויף, און דעריבער האט ער פרובירט צו זען
אויב ער קען טרעפן א סידור מיט אן ענגלישער
.איבערזעצונג
א געדעכטע קנויל פון טיפער אנטוישונג האט
.זיך געשטעלט פאר זיינע אויגן
קיין איין סידור וואס איז דארט געלעגן איז
אים נישט געווען שייך צו ניצן. אבער ער האט
,אזוי געוואלט דאווענען. אָ ן די ריכטיגע כלים
.זענען זיינע הענט אבער געווען געבונדן
"רבונו של עולם," האט ער געשעפעשעט פון
טיפן הארצן, "דו ווייסט וואס איך האב אלץ
אויפגעגעבן אנצוקומען אהער און ווי איך דארף
זיך דראפען אויף די גראדע ווענט צו קומען נאנט
צו דיר. איך בעט דיר זייער, טאטע זיסער, העלף
".מיר דאווענען, שיק מיר א סידור
ער האט געקוקט רעכטס און לינקס, אבער
קיין סידור האט נישט ארויסגעשפראצט. א
זאלציגע פליסיגקייט האט אנגעהויבן שטעכן
.זיינע אויגן
און מיטאמאל איז – עפעס – געקומען צופליען
פון אויבן און געלאנדעט אויף זיין קאפ מיט א
זעץ. דניאל האט א כאפ געטון זיין ווייעדיגן קאפ
און אראפגעקוקט אויף דער ערד. די שטערנס
וואס זענען לוסטיג געשפרונגען פאר זיינע אויגן
האבן אים נישט ערלויבט צו זען וועלכער
געגנשטאנד האט אויסגעוועלט זיך צו באקענען
.מיט אים אויף דעם אופן
עטליכע סעקונדעס זענען פארביי, און די לופט
וואס איז ארויסגעפלויגן פון זיינע לונגען ווען די
'זאך' האט אים אנגעטראפן, האט זיך
ווידעראמאל
האט
ער
צוריקגעקערט.
אראפגעקוקט, און זיינע אויגן האבן שיר
.ארויסגעטאנצט פון די לעכער
ער האט זיך אראפגעבויגן אויפצוהייבן דעם
'ארטסקראל' סידור וואס האט רואיג געווארט
פאר אים, און עפעס ווארעם און הימליש האט זיך
.צעשפרייט אין זיין הארץ
"האסט געוואלט א סידור, קינד מיינס?" האט
.ער אין זיין פאנטאזיע געהערט א ליבליך קול
"איך האב אריינגעקוקט אין דיין הארץ, און געזען
א לויטער רצון מתפלל צו זיין. אט האסטו, כ'האב
דיר געשיקט א סידור פון אויבן, פון מיר. זיי גוט
".מתפלל
א. סאלאמאן
845.200.3313 #101
תפילה פון הארצן פארבינדט אונז מיט'ן באשעפער. אבער וואס פאסירט אויב מען קען זיך נישט ארויסגעבן אין א תפילה – צי ווייל מען האט נישט די
צייט מתפלל צו זיין, אדער ווייל די ווערטער ווערן פארטרוקנט אינעווייניג און מען קען זיך נישט ארויסברענגען, אדער ווייל מען קען טעכניש נישט
דאווענען? אין מצרים האט דער באשעפער אונז געוויזן אז ער נעמט אויך אן אומגעזאגטע תפילות וואס בלייבן שטעקן אין הארץ. ווילאנג עס איז דא א
.ריין ווילן מתפלל צו זיין אין הארצן, נעמט עס דער באשעפער אָ ן מיט אפענע ארעמס
:פראקטיש גערעדט
16פרשת ויחי תשפ״ה—
—
...
17
January 5 '25
—
—
18פרשת ויחי תשפ״ה—
—
חכמת נשים
אינטערוויוס און שמועסן מיט
אידענעס פון איבער דער וועלט
איבער אונזער לעבנסשטייגער
וואס קענט איר מיר דערציילן איבער אייערע ■
?יארן-קינדער
.איך האב געהאט זייער א פרייליכע, זיסע יוגנט
'איך בין אויפגעוואקסן אין א קליינער 'קאמיוניטי
ווייט פון סיי וועלכן אנדערן געגנט. די געמיינדע
איז געווען א געמיש פון אלע סארט מענטשן און
דער געגנט איז געווען גאנץ קליין; ס'האט נאר
.געהאט איין גרויסע בית המדרש און איין שטיבל
.אונזער משפחה האט געדאוונט אינעם שטיבל
דער אידישקייט שטאפל פון מיין חבר'טע, איז
געווען ווי פון הימל ביז ערד. יעדנ'ס אידישקייט
איז געווען אויף א גאנץ אנדערן שטאפל. מיר
זענען טאקע געווען זייער נאנט איינער מיט'ן
צווייטן אבער מיר האבן פארשטאנען אז מיר
טוען זאכן אין אונזער הויז אויף איין וועג, און זיי
.האבן אן אנדער וועג פון טון זאכן
כ'מיין אז ווייל איך בין אויפגעצויגן געווארן אין
אזא געזעלשאפט, האב איך געוואוסט וואס מיין
משפחה רעפרעזענטירט. מיין טאטע האט קיינעם
נישט אנגעקוקט שלעכט, נאר אונז אפטמאל
אידישע-דערמאנט צו פילן שלעכט פאר די האלב
משפחות, ווייל זיי ווייסן נישט אזויפיל וויפיל מיר
.ווייסן
ס'האט אונז קיינמאל נישט געמאכט צווייפלען
.איבער דעם חינוך וואס מיר האבן באקומען
פארקערט, דאס אז איך בין אויפגעוואקסן צווישן
אזויפיל סארט אידן האט מיך געמאכט שטאלץ
און שטארק מיט מיין חינוך. איך האב געהאט
אסאך חבר'טעס וואס מיינע עלטערן האבן מיר
נישט געלאזט עסן אין זייער הויז ווייל מ'האט זיך
;נישט געקענט פארלאזן אויף דעם כשרות דארט
איך האב געמעגט פארברענגען מיט זיי, אבער
כ'האב געוואוסט זייער קלאר אז איך טאר נישט
.ארייננעמען זייערע עסנווארג אין מויל
מיין טאטע איז געבוירן געווארן אין דער שטאט
וויען אין עסטרייך און מיין מאמע איז געבוירן
געווארן אין אמעריקא. מיין טאטנ'ס זיידע איז
געווען א פראמינענטער חסיד'ישער רב. מיר
זענען טאקע נישט חסיד'יש, אבער מיר האבן
געהאט אסאך פארבינדונגען מיט חסידות, ווייל
.מיין טאטע האט אסאך געוואוסט פון זיין זיידן
איך פיל אז מיין טאטע האט אונז מחנך געווען
אויף אן אופן אז מיר זאלן אנערקענען אז מיר
טראגן א געוויסע אחריות. מיר האבן אן אחריות
ווייל מיר זענען די פרומע אין א געמיינדע וואו
אסאך משפחות זענען נישט פרום. מיר זענען
פאראנטווארטליך צו שטעלן א ביישפיל פאר
אנדערע מענטשן; ס'איז אונזער אחריות
אוועקצושטעלן א סטאנדארט וויאזוי פרומע
.אידן זעען אויס
איך געדענק ווען מיין טאטע האט אויסגעפונען
,מאן פון אונזער געגנט איז א איד-אז דער פאסט
און אום יו"ט, ווען ער האט געהאלטן אינמיטן
אויסטיילן די פאסט צווישן די הייזער, האט מיין
"דו ביסט די וואס שרייבט די אינטערוויוס פאר דעם 'אינגערמאן', כ'מיין, פאר דער
'אידענע'?" שטעלט מיר א קוזינע'ס א חבר'טע אפ אין גאס. "איך האב א מומע וואס האט
".אסאך צו פארקויפן. רוף איר אן, כ'מיין וועסט נישט חרטה האבן
און חרטה האב איך טאקע נישט געהאט. מרת ביסטריץ שתחי' האט מיך געהאלטן
יארן, און איך בין נתפעל-געשפאנט מיט איר שילדערונג איבער אירע אייגנארטיגע קינדער
געווארן פון דער שטארקייט מיט וואס זי איז אויפגעוואקסן: פון א קליינעם פארשטופטן
געגנט מיט משפחות פון אלע שיכטן אין קרייזן, איז ארויסגעוואקסן א העלדין וואס האט א
...אוועקגעשטעלטן בליק אויפ'ן לעבן און האט אונז אסאך צו לערנען-פעסט
.ליינט און האט הנאה
אריינפיר
19
January 5 '25
—
—
טאטע אים איינגעלאדנט צו אונזער סוכה צו
מאכן קידוש און עסן עפעס. מיר פלעגן שיקן
משלוח מנות פאר מענטשן וואס האבן קיינמאל
,נישט געשיקט אדער באקומען משלוח מנות
.אבער מיר האבן געוואוסט אז זיי זענען אידן
ווען איך בין געווען א צענערלינג, האבן מיינע
עלטערן אנגעהויבן איינלאדענען א באקאנטן
חסיד'ישן רב צו אונז אינדערהיים. ער איז אסאך
מאל געקומען צו אונז אינאיינעם מיט זיינע גבאים
און א קליינעם טייל פון זיינע חסידים. מיין
טאטע איז געווארן גאר נאנט מיט אים. אזוי ארום
בין איך אויפגעוואקסן מיט 'העווי דוטי' חסידות
,ארום מיר. מיר זענען טאקע נישט חסיד'יש
אבער מיר זענען אלע אידן און מיר טוען אלע
דאס מערסטע וואס מיר קענען זיך צו דערנענטערן
צום רבוש"ע. מיין טאטע פלעגט אויך זייער
שטארק הנאה האבן צו שפאצירן און שמועסן
מיט דעם חסיד'ישן רב וואס איז אונז געקומען
.באזוכן
דאס איז דאס שטערקסטע געפיל וואס קומט
מיר ארויף ווען איך טראכט פון מיין יוגנט: אן
אחריות צו שטעלן א פאסיגן ביישפיל פאר
.אנדערע
איר הערט זיך זייער שטארק, אבער ס'נעמט מן ■
הסתם א וויילע ביז די שטאנדהאפטיגקייט ווערט
אוועקגעשטעלט. אלס קינד האט איר טאקע
קיינמאל נישט געוואלט גיין אויף די זעלבע
וואקאציעס ווי אייערע חבר'טעס? איר האט
קיינמאל נישט געוואלט טון דאס מ'האט געטון
אין זייערע הייזער? אייערע עלטערן האבן זיך מן
?הסתם געפלאגט מיט דעם אין אנהייב, ניין
אזוי אינטערעסאנט, אבער ניין. כ'מיין אז מיינע
עלטערן האבן זיך קיינמאל נישט געפלאגט אזויווי
.אנדערע פלאגן זיך היינט אין אזעלכע מצבים
מיינע עלטערן זענען געווען זייער קלאר מיט
זייערע פריאריטעטן: זיי האבן געוואלט אז זייערע
.קינדער זאלן שעצן דאס וואס זיי האבן געשעצט
מיין טאטע זאגט אז נאך דער מלחמה זענען
געווען צוויי סארטן עלטערן. איין סארט עלטערן
האט געפילט ווי זיי זענען בארויבט געווארן פון
יארן און האבן געוואלט אז זייערע-זייערע קינדער
קינדער זאלן האבן אלעס וואס זיי האבן נישט
געהאט; זיי האבן פארפיעטשטעט זייערע קינדער
דורך זיי אלעס געבן און די קינדער זענען צום סוף
געפאלן פון יעדן שטיינדל וואס זיי האבן געטראפן
אין וועג ווייל זיי זענען אויפגעוואקסן מיט דעם
.געפיל אז אלעס קומט זיך זיי
און דערנאך זענען געווען די וואס האבן געפילט
אז אלס עלטערן האבן זיי א חויב צו ערווארטן
פון די קינדער. קינדער וועלן איין טאג דארפן
קענען ביישטיין נסיונות אין לעבן. אז מיר וועלן
ערווארטן א געוויסע אויפפירונג פון זיי און זיי
וועלן זיך פארדינען באלוינונגען אנשטאט עס
באקומען אין די הענט אריין, וועלן זיי האפנטליך
בעז"ה אויסשטייגן צו קענען דורכטראגן סיי וואס
.עס קומט זיי אונטער
מיינע עלטערן האבן אסאך פארלאנגט פון אונז
קינדער. זיי פלעגן אונז אלעמאל זאגן, "עטס
זענטס נישט סתם איינער... עטס ווייסט בכלל
ווער עטס זענטס?! מלכות'דיגע בלוט פליסט אין
ענקערע אדערן!" און מלכות באקומט באגלייט
מיט געוויסע כיבודים און גלייכצייטיג אביסל
שבודים... מיין טאטע פלעגט אונז אלעמאל מאכן
פילן ווי מיר דארפן זיך פארדינען דאס וואס מיר
האבן. ער האט געוואוסט אז אויב פארדינען מיר
זיך אונזערע מתנות דורך זיך אויפפירן ווי עס
,דארף צו זיין, דורך למשל טון די היימארבעט
העלפן אינדערהיים א.ד.ג., וועלן מיר פיל מער
הנאה האבן דערפון. פון דער אנדערער זייט, אויב
האבן מיר געטון עפעס וואס וואס ס'איז נישט
איי, פלעגט ער אונז זאגן אז-איי-געווען אזוי איי
ס'פאסט נישט און... "דו ביסט סאך העכער ווי
"!דעם
ניין, כ'מיין אז מיינע עלטערן האבן זיך נישט
געפלאגט אזויווי מענטשן וואלטן געמיינט אז זיי
האבן. זיי זענען געווען זייער קלאר אין וואס זיי
האלטן חשוב, און ס'איז נאטירליך אריבער צו
.אונז קינדער
כ'מיין אז ס'ארבעט דאס זעלבע ביי קינדער און
.עלטערן און ביי לערערינס\מלמדים און תלמידים
ווי מער זעלבסטזיכער די עלטערן און מלמדים
זענען אין זייערע ראלעס, אזויפיל מער
זעלבסטזיכער זענען די קינדער. 'אהא! דו גלייבסט
אז איך קען דאס טון? דו האלטס טאקע אז איך
דארף דאס טון? אה, מן הסתם קען איך טאקע. מן
הסתם דארף איך טאקע.' און אויב די עלטערן
זענען נישט זיכער מיט זייערע פריאריטעטן ביי
זיך אין קאפ, גייט עס אויטאמאטיש אריבער צו די
קינדער. כ'מיין אז ווי רואיגער מיר זענען מיט
אונזערע מיינונגען, אזויפיל מער וועלן אונזערע
ח. גראס
845.200.3313 #101
האב געהאט אסאך חבר'טעס
וואס מיינע עלטערן האבן מיר
נישט געלאזט עסן אין זייער
הויז ווייל מ'האט זיך נישט
געקענט פארלאזן אויף דעם
כשרות דארט
20פרשת ויחי תשפ״ה—
—
.קינדער עס אננעמען
איר האט חתונה געהאט אין דעם זעלבן געגנט ■
?וואו איר זענט אויפגעוואקסן
נאך מיין חתונה האבן מיר זיך געצויגן צו א פיל
היימישערן געגנט ווי די צו וואס איך בין געווען
.צוגעוואוינט
?וויאזוי האט איר אנגענומען דעם טויש ■
ס'זענען דא הונדערטער בענעפיטן פון וואוינען
,אין א פלאץ וואו נאך אסאך פרומע וואוינען
אבער איך פיל אז ס'זענען דא געוויסע שטארקע
זאכן פון אויפוואקסן אין א פלאץ וואו יעדער איז
אויף אן אנדער מדרגה, וואס איך האב נישט אזוי
.ווייט אנערקענט ווען איך האב דארט געוואוינט
צו אנערקענען ווער איך בין און צו אידענטיפיצירן
מיין מדרגה אין אידישקייט, גיבט א געוואלד פאר
.א מענטש
מ'קען דאס נאר טון ווען מ'וואקסט אויף אין א
פלאץ וואו נישט יעדער איז דאס זעלבע ווי דו
.אדער וואו קיינער איז נישט אזויווי דו
און דאס אז איר זענט געבליבן אזוי פעסט מיט ■
,זיך אפילו קיינער איז נישט געווען אזויווי אייך
זאגט איר איז געקומען ווייל אייערע עלטערן
.זענען געווען פעסט מיט זייערע מיינונגען
יא, אבער ס'איז מער ווי דעם. אזויווי כ'האב
פריער געזאגט: מיר האבן געטראגן אן אחריות
איבער דעם כלל. מיין טאטע פלעגט אונז אלעמאל
זאגן אז דעם טאג וואס ביסט געבוירן געווארן איז
דער טאג וואס דער אייבערשטער האט באשלאסן
אז די וועלט קען נישט עקזיסטירן אן דיר. ס'איז
נאכנישט געווען א מענטש אזויווי דו און אזא ווי
דו וועט מער קיינמאל נישט געבוירן ווערן; ס'איז
דא א סיבה פארוואס דו ביסט אראפגעקומען
אויף דער וועלט, און אויב דו זעסט עפעס וואס
מ'דארף טון פאר אנדערע מענטשן, טו עפעס
.דערצו
איינער דארף זיך אריינלייגן אין ביקור חולים, א
צווייטער אין הכנסת אורחים, א דריטער דארף
איבערגעבן אידישקייט פאר קינדער... ס'איז
,השגחה פרטיות וואס פונקטליך ס'רעדט צו יעדן
און טאקע ווייל די געוויסע זאך 'רעדט' צו דיר, טו
.עפעס דערצו
כ'וויל אייך פרעגן אזוי: די אלע לערעס וואס ■
,אייערע עלטערן האבן אריינגעלייגט אין אייך
?זענען אויך נאטירליך אריבער צו אייערע קינדער
פרעגסט גוט, אבער אפטמאל מיינען מיר אז
וואס מיר ווייסן און שעצן קאפירט זיך
אויטאמאטיש אריין אין די הערצער פון אונזערע
קינדער. ס'איז נישט ממש אזוי. אסאך זאכן וואס
איך האב אליין פארשטאנען האב איך געדארפט
איבערשמועסן און אויסלערנען פאר מיינע
.קינדער
איך וועל קיינמאל נישט פארגעסן וויאזוי כ'האב
געדארפט אויסלערנען מיינע טעכטער וויאזוי זיך
צו באגיין מיט חבר'טעס אום שבת. ווען איך בין
אויפגעוואקסן פלעג איך אריינקלאפן צו איינער
פון מיינע חבר'טעס שבת נאכמיטאג, פרעגן צי זי
איז אינדערהיים, שמועסן מיט איר מאמען פאר א
מינוט, און דערנאך בין איך ארויס שפאצירן מיט
דער חבר'טע. און ווען איך האב גע'עצה'ט מיין
טאכטער ארויפצוגיין צו איר חבר'טע שבת, האט
זי געזאגט, 'כ'האב זיך נישט אפגעשמועסט
.ארויסצוגיין מיט איר...' איך פארשטיי נישט
מ'דארף אן אפוינטמענט אריבערצוגיין צו א
,חבר'טע'ס הויז?! מיר שעצן יעדנ'ס פריוואטקייט
אבער חבר'טעס דארפן נישט זיין אזוי פארמאל
און 'אפגעשמועסט'. איך וויל נישט אז אונזער
הויז זאל זיין אזא וואס מען דארף רופן א
...סעקרעטערי פאר'ן אריינקומען
ס'איז נישט עפעס א מורא'דיגער ביישפיל, אבער
למשל אזא סארט זאך האב איך אלעמאל
.פארשטאנען אליין
וואס טראכט איר איז דער ריכטיגער בליק ■
?וויאזוי א אידישע מאמע דארף זיך אנקוקן
...?א אידישע מאמע אדער א אידישע פרוי
כ'מיין אז אסאך פון אונז כאפן נישט אז א פרוי'ס
וויכטיגסטע אחריות איז צו זיין א ווייב צו איר
מאן. מ'רעדט אזויפיל איבער דער חשיבות פון א
אידישער מאמע, די אויפגאבעס פון א אידישער
מאמע – ס'איז אמת און חשוב, אבער דאס אז א
אידישע פרוי'ס העכסטע פריאריטעט דארף זיין
.איר מאן, פון דעם רעדט מען נישט אזויפיל
ווען מ'פרעגט סיי וועלכע פרוי 'וואס איז דיין
וויכטיגסטע אויפגאבע אין לעבן?' וועלן רוב
ענטפערן, 'אויפציען אידישע קינדער!' און ס'איז
טאקע זייער א וויכטיגער חלק פון א אידישער
פרוי. אבער דער אייבערשטער האט אונז געגעבן
א תפקיד צו זיין א אידישע ווייב, און דאס קומט
.נאך פריער
פראקטיש גערעדט, וויאזוי קען מען זיין אן עזר
כנגדו ווען מ'איז קע"ה פארנומען מיט אזויפיל
קליינע קינדער? ס'איז שווער, אבער קודם כל
דארף מען האלטן אין קאפ אז מיין וויכטיגסטע
פריאריטעט איז מיין מאן. איינמאל ס'זעצט זיך
,אריין אין הארץ און מ'הייבט עס אן מחשיב זיין
.דעמאלטס פאלן זאכן גרינגער אין פלאץ
ווען עלטערן זענען פאראייניגט אין זייערע
שיטות און מיינונגען, דעמאלטס וואקסן אויף
אידישע קינדער וואס ווייסן וואס ס'איז ריכטיג
און וויכטיג. ווען דער טאטע זאגט אזוי און די
מאמע האלט אזי, קען דאס קינד נישט באמת
אויפכאפן וואס דער ריכטיגער וועג איז. אבער
ווען ער פילט אז ביידע עלטערן זענען מחשיב די
חכמת נשים
21
January 5 '25
—
—
?א גוטן רעצעפט וואס איר ווילט מיטטיילן מיט די ליינער ■
.קוכן רעצעפט וואס איז זייער געשמאק און גרינג צו מאכן- קאוועone-bowl א
c ground coffee (dissolved in 14/ c boiling water)
½ c cold water
¼ c sugar
1 c oil
4 eggs
2 T van. sugar
2 c flour
2 t baking powder
Preheat oven to 350. In a bowl, mix first 6 ingredients well. Add remaining 2
ingredients, mix, and pour into either a large loaf pan or a tube pan. Bake for
approx. 45 minutes.
(Optional:) Let cool and add glaze:
1 t ground coffee (dissolved in 1 t boiling water)
½ cup Confectioners' sugar
2 T oil
Mix all ingredients in a plastic bag and stick the bag into boiling water to melt.
Once melted, snip off a tiny corner of the bag and drizzle over cake.
זעלבע ריכטונג, וועט ער זיין רואיג און וויסן
.וועלכן דרך צו נעמען
אויך, ווען א קינד טוט זאכן וואס ביידע עלטערן
.שעצן, פילט ער זיך סוקסעספול און געשעצט
אבער ווען איינער פון די עלטערן האלט
פארקערט, וועט ער אלעמאל פילן אז וויפיל ער
טוט נאר איז מען עס נישט גענוג. קיינער האט
נישט ליב זיך צו פילן 'נישט גענוג גוט'. ווייל אויב
וואס איך טו איז סייווי נישט גענוג, פארוואס זאל
?איך זיך אנשטרענגען צו ווערן בעסער
דרך אגב, דעם זעלבן אופן וויאזוי א קינד פילט
צו זיינע עלטערן, פילט ער צו דעם רבוש"ע: אויב
פילט ער זיך באליבט און געשעצט ביי זיינע
עלטערן, האט ער א שאנס צו פילן די ליבשאפט
פון הקב"ה. און אויב טוט ער קיינמאל נישט גענוג
גוט אין זיינע עלטערנ'ס אויגן, פילט ער גאנץ
מעגליך נישט ווי ער טוט ריכטיג כביכול אין דעם
אייבערשטנ'ס אויגן. ס'איז אינטערעסאנט צו
באמערקן אז אסאך ערוואקסענע וואס זייער
געפיל פון שרעק וועגט ווייט ווייט איבער זייער
,געפיל פון אהבה ווען זיי טראכטן פונעם רבוש"ע
איז עס ווייל זיי זענען אויפגעוואקסן מיט א
שטארקע פחד פון זייערע עלטערן. עלטערן
זענען א משל וואס השי"ת האט אונז געגעבן אז
.מיר זאלן פארשטיין וואס ס'מיינט אבינו שבשמים
ווען א קינד וואקסט אויף מיט שטארקע אבער
ליבליכע עלטערן, וואקסט ער אויף מיט א
ריכטיגן בליק אויף אידישקייט בכלל. א גוטער
טאטע איז דער וואס איז מחנך קינדער אז זיי
זאלן זיין ערליך און וואויל און אחריות'דיג. און
דאס אלעס הייבט זיך אן מיט'ן זיין א אידישע
ווייב, שעצן וואס ס'איז חשוב אין דעם מאנ'ס
אויגן, ווייל דאס ברענגט עווענטועל צו זיין א
גוטע אידישע מאמע וואס לערנט די קינדער וואס
.ס'איז ריכטיג און וואס נישט
וואס טוט איר אין א מינוט וואס איר ווייסט ■
?נישט וועלכן וועג צו נעמען
.דאווענען. תפילה. און כ'מיין עס זייער ערנסט
ס'איז נישטא קיין נבואה היינט – ווייסן מיר דען
טאקע וועלכן וועג צו נעמען? ווען מיר זאגן פאר
,דעם רבוש"ע, 'איך מיין אז איך דארף טון אזוי
אבער כ'קען נאר זען וואס ס'איז יעצט, נאר דו
זעסט דאס גאנצע בילד – ווייז מיר וועלכע
ריכטונג איך זאל גיין,' פירט אונז דער רבוש"ע
?אויפ'ן וויכטיגן וועג. וואס ווייסן מיר דען טאקע
וויפיל מאל מיינען מיר אז מיר ווייסן אויף
הונדערט פראצענט וואס ס'איז ריכטיג, מיר
פארלאזן זיך למשל אז דער שידוך איז די זאך, און
?צום סוף... ארבעט זיך עס נישט אזוי אויס
מיר זעען נישט דאס גרויסע בילד, און מיר מוזן
סייווי צוקומען צו דעם רבוש"ע ביי יעדן טריט
.אין לעבן
אויב האט איר א געדאנק פון איינער וואס איז פאסיג
פאר א שמועס אין דער קאלום, ביטע לאזט א
#101 845.200.3313 מעסעדזש אויף
דעם זעלבן אופן וויאזוי
א קינד פילט צו זיינע
עלטערן, פילט ער צו דעם
רבוש"ע: אויב פילט ער זיך
באליבט און געשעצט ביי
זיינע עלטערן, האט ער א
שאנס צו פילן די ליבשאפט
פון הקב"ה