ISSUE 90 — JUNE 3 '26 — YINGERMAN • WEEKLY FREE PUBLICATION — פרשת בהעלותך תשפ״ו— בס״ד
הרב שלום יעקב וואזנער
א ווארט צום
רעדנער-משפחה
אהרן שמעון וואלדמאן
וויאזוי קענען מיינע ארבעטער בלייבן
?פאקוסירט אויף זייער ארבעט
הרב יוסף מאיר ווייצבערג
פון קאוויד באקסעס צו
אינשורענס באקסעס
מתתי' גילבערט
יא, איר קענט מאכן אפאר
!דאלאר אין דער זייט
זושא שניצלער
נישט איינשלאפן
במשך דעם זומער
אלימלך זאבעל
איי מומחה-אפענער שמועס מיטן היימישן עי
גרינדער פון די כשר'ע,מו"ה מענדל ברוין הי"ו
'איי אפליקאציעס 'אידיש לעבס' און 'פוינט פלאו-עי
?מענטשהייט
איבערנעמען די
וועט
איי-עי
געלט מעשה
PHONE PLANS FOR
$8/mo
Unlimited Data $17.5/mo • Home Phone $10/mo
SWITCH NOW!
usmobile.com
878.205.0583
Proud to be rated top carrier in
the US by Consumer Reports
Learn more at
usmobile.com/cr
Communic8Unlimited™
The matzav is tzudr8 here!
Coffee
Cravings
NEW FOR
- 2026 -
Real rich coffee. Real creamy oat milk.
Now coffee lovers never have to wait.
FLORIDA ISRAEL NEW YORK NEW JERSEY ARIZONA
ONLINE BOOKING.
BOOK BY PHONE
TILL 12 AM
24 HOURS
CONCIERGE
HOSTS FROM
1 - 70 GUESTS
SHABBOS
NECESSITIES
INCLUDED
ALWAYS
FRESH & CLEAN
SHUL
NEARBY
BOOK A GUESTAY.
GUESTAY.COM
845-999-8452
Free Cancellation
Up to 20 Days Before Check-In
Every Guestay rental is fully stocked
with everything a kosher Jewish vacation needs.
Every kosher rental. All in one place.
Pack light.
,וואו אימער איר גייט
געסטעי שטייט גרייט.
Book Early.
Pick Your Perfect Home.
טויזנטער משפחות
פארן ארויף אין
די קומענדיגע
וואכן פאר א
רואיגן זומער
אויף די בערג
משפחות60 קרוב צו
וועלן שוין דארט בלייבן
וואוינען א רואיג לעבן
gadyu.com
Summer
Cocktail Menu
Hudson Spa
Pristine
Landscaped
Gardens
Full Service Spa
& Saunas
Patio BBQ
Open All
Summer
Saltwater pool
Connecting
Rooms & Suites
Complimentary
Breakfast
TO BOOK:
914.358.8203
EASIEST. VACATION. EVER.
EFFORTLESS ALL-IN-ONE STAY. RESORT-LEVEL COMFORT.
Meat Restaurant
Open All Year
Complimentary
Breakfast
Meat Restaurant
Open All Year
Patio BBQ Open All
Summer
Breakfast
basket delivered
to your room
AFFORDABLE MIDWEEK
AND SHABBOS
PACKAGES AVAILABLE
YEAR ROUND
NEW!
Meat Restaurant Open All Year
Dairy Restaurant
Open All Summer
845.733.8528 ext 108 - dirah@berkco.com
רופט אונזער אגענט: נטע פירטה
וועלכע רוקט זיך 'פאַ קטיש' יעדן טאג
אט אריין בעז"ה. קאנסטרוקציע אינעם צווייטן סעקשאן -די ערשטע משפחות מופן אט
מיט פרישע הונדערטער דירות זעצט פאר מיט אן אומגלויבליכע שנעלקייט ב"ה.
פארגעשריטענע 'גארבידזש סיסטעם'
אינסטאלירט אויף די פערטיגע
גאסן וועלכע וועט האלטן די שטאט
ריין און זויבער צו יעדע צייט
א שטאט
וואס האט
אלעס וואס א
און - שטאט
דארפן. - דו
וואסער,
סוער, ביליגע
טעקסעס,
מוסדות התורה,
בתי מדרשים,
און - גראסערי
אלעס איז
'וואָ לקינג
דיסטענס'
gadyu.com
One text
and done!
CONVENIENCE
718.624.6911
Order@therightcontact.nyc
CALL or TEXT
TRUSTED
FOR OVER
30 YEARS
KING OF
EVERYDAY LOW PRICES
Platinum
א רחבות'דיג הויז, א רואיגער און געשמאקער לעבנסשטייגער, א שטאט וואס האט אלעס וואס דו דארפסט, מיט היימישע שכנים
פון דיין זעלבן חדר. געבויט אויף די בארימטע 'בערקאָ ' סטאנדארטן, פאר א פרייז וואס דו גייסט נישט טרעפן ערגעץ אנדערש.
יא, דו קענסט דאס אלעס האבן אין די גאר נאנטע צוקונפט!
gadyu.com
א שטאט וואס
האט אלעס וואס
און - א שטאט
דארפן. - דו
וואסער, סוער, ביליגע
טעקסעס, מוסדות
התורה, בתי מדרשים,
און - גראסערי
אלעס איז 'וואָ לקינג
דיסטענס'
845.733.8528 ext 108 - dirah@berkco.com
רופט אונזער אגענט: נטע פירטה
12
פרשת בהעלותך תשפ״ו
אינהַאַלט
פאסטמאן | 14
המחנך בטובו | 18
דעת תורה | 20
דעת בעל הבית | 22
פון דעם און יענעם | 24
ארום די ביזנעס וועלט | 42
העלט קעיר נייעס | 44
וועלטליכע נייעס | 46
א געלט מעשה | 48
אידישער גאס | אויף דער54
געשעפטסמאן | 58
ארבעטספלאץ | 60
טענות ומענות | 62
פינאנצמאן | 64
וואס זאגט ר' זושא | 66
מעשה של פרנסה | 68
גר ותושב | 74
שטאטסמאן | 78
וועלטליך | 82
פרשת בהעלותך תשפ״ו
JUNE 3 '26 — ISSUE 90
© The Yingerman Publication. Published by The Yingerman Publication Inc. All rights reserved.
No part of this publication may be reproduced in print or digital form without prior written
consent. The publisher reserves the right to edit all submissions for clarity, length, and editorial
standards. Submitted materials will not be returned. The Yingerman Publication is not liable for
the kashrut of any advertised product or service featured in these pages. Additionally, The
Yingerman Publication assumes no responsibility for the content of articles, advertisements, or
referenced books within this publication.
THE YINGERMAN
FREE WEEKLY PUBLICATION
MAILING
210 Mountain View Dr.
Monroe, NY 10950
—
PHONE
845.666.0056
—
OFFICE EMAIL
info@theyingerman.com
—
ADVERTISING
ads@theyingerman.com
—
WEBSITE
www.theyingerman.com
—
quote@blueshineinsurance.com
Chat with our automated system: 844.450.1070
WE SHOP EVERY
INSURANCE COMPANY
AT EACH RENEWAL!
L E T U S D O T H E W O R K !
Call or Text:
845.751.9299
26
?מענטשהייט
איבערנעמען די
וועט
איי-עי
Gold
א רחבות'דיג הויז, א רואיגער און געשמאקער לעבנסשטייגער, א שטאט וואס האט אלעס וואס דו דארפסט, מיט היימישע שכנים
פון דיין זעלבן חדר. געבויט אויף די בארימטע 'בערקאָ ' סטאנדארטן, פאר א פרייז וואס דו גייסט נישט טרעפן ערגעץ אנדערש.
יא, דו קענסט דאס אלעס האבן אין די גאר נאנטע צוקונפט!
gadyu.com
א שטאט וואס
האט אלעס וואס
און - א שטאט
דארפן. - דו
וואסער, סוער, ביליגע
טעקסעס, מוסדות
התורה, בתי מדרשים,
און - גראסערי
אלעס איז 'וואָ לקינג
דיסטענס'
845.733.8528 ext 108 - dirah@berkco.com
רופט אונזער אגענט: נטע פירטה
14
פרשת בהעלותך תשפ״ו
פאסטמַאַן
845.200.3313 #105
info@theyingerman.com
שמות ביים טוען
,א גוטן
איך האב זייער הנאה יעדן וואך פון די
."אינגערמאן" ארטיקלען און קאלומס
איך האב געוואלט מעורר זיין איבער
וואס איך זע אין די לעצטע פאר וואכן
אין דער "טענות ומענות" קאלום פון
הרב יוסף מאיר ווייצבערג שליט"א, אז
ער האט אנגעהויבן צולייגן אונטן
הערות וואו ער ברענגט מקורות און
מראי מקומות, צווישן אנדערע אויך
שטיקער גמרא און מאמרי חז"ל וואס
דאס קען זיין אן ערנסטן פראבלעם פון
.שמות
היות דער מאגאזין דרייט זיך איבעראל
,און ווערט אוועקגעווארפן אין מיסט
ביטע אויסקלארן אויפן דעקל אז דאס
.איז טעון גניזה
,יישר כוח
.י.א
:הערת המערכת
יישר כח פארן אויפמערקזאם מאכן
דעם ציבור איבער דעם וויכטיגן ענין
פון לייגן די תורה'דיגע חלקים אין
גניזה. אבער באמת איז נישטא קיין
שום חילוק צי דברי תורה ווערן
געשריבן אויף לשון הקודש אדער אויף
אידיש. דאס איז אויך נוגע ביי דער
פרישער "דעת תורה" אפטיילונג דא
אינעם "אינגערמאן", און מ'דארף
טאקע צולייגן קאפ אויב דאס באלאנגט
.נישט אין גניזה
לאמיר מיטטיילן געדאנקען
,א גוטן
איך בין א וועכנטליכער ליינער פון
דער "סטראטעגיע" קאלום, און איך
גלייך שטארק צו ליינען איבער דער
שעפערישקייט און איינפעלער פון
און
סטראטעגיסטן
היימישע
.מארקעטער למיניהם
עס באדערט מיר אבער אז רוב מאל
זענען נישטא קיין טעלעפאן נומערן
וויאזוי מ'קען זיך פארבינדן צו די
,מארקעטער אדער זייערע פירמעס
אזוי אויך פעלט די אפציע צו קענען
די
וואס
דאס
איבער
רעאגירן
טאקע
מ'קען
זאגן.
מארקעטער
צום
מעסעדזשעס
אריינשיקן
"פאסטמאן", אבער איך האב געטראכט
אסאך
געווען
וואלט
עס
אז
דער
אויב
אינטערעסאנטער
א
דעזיגנירן
קען
"אינגערמאן"
ספעציעלע אפטיילונג אדער סיסטעם
פאר די ליינער צו קענען רעאגירן מיט
זייערע געדאנקען און באמערקונגען
פונעם
שורות
די
ליינען
נאכן
.מארקעטער
און אז מ'רעדט שוין, קען עס זיין א
שטיקל ביזנעס געדאנק: די ליינער
וועלן אריינשיקן זייערע געדאנקען און
המצאות צום "אינגערמאן" און איר
וועט דאס פארעפנטליכן אדער ווייטער
שיקן צו די מארקעטער, ונמצא זה
נהנה וזה נהנה, און מעגליך קען מען
נאך באקומען באצאלט אפאר דאלאר
אין פאל עס קומען אריין געדאנקען
.וואס ווערן צום סוף אדאפטירט
,כל טוב
.מ.וו
דעם ביליאנער'ס שמירת
עינים
,לכבוד המערכת
אין דעם שבועות נומער פונעם
"אינגערמאן" האב איך באמערקט אן
אינטערעסאנט ווארט אין דער "פון
דעם און יענעם קאלום", געברענגט
,בשם דעם ביליאנער דאן גהערמעזיאן
אייגנטימער פון דער באקאנטער
"אמעריקען דריעם מאל", אז די
בעסטע ביזנעס עצה וואס ער קען
געבן פאר מענטשן איז זיך צו היטן די
אויגן, און אזוי וועט דער באשעפער
.שיקן השפעות טובות
זייער
געווען
מיר
איז
עס
אינטערעסאנט צו הערן אזעלכע
ווערטער פון אזא גרויסן ביזנעסמאן
וואס זעט אפילו נישט אויס ווי א
פרומער איד. אבער גלייכצייטיג האב
איך געטראכט אז אויב שוין יא, אויב
האט דער אידישער ביזנעסמאן אזא
געפיל פאר שמירת עינים, איז אפשר
כדאי אים מעורר צו זיין אז דייקא אויף
זיין "אמעריקען דרים מאל" געפינען
זיך אויסגעלאסענע בילדער וואס
שטערן די שמירת עינים פון די
.היימישע באזוכער
אלזא, אויב האט איר א וועג
אנצוקומען צום ביליאנער, זאגט אים
אז אויב וויל ער מקיים זיין זיינע
אייגענע ווערטער זאל ער זען מ'זאל
אראפנעמען די אויסגעלאסענע שילדן
פון זיין מאל. עס איז מעגליך אז ער
ווייסט בכלל נישט דערפון, און מ'דארף
אים פשוט בעטן שיין און ער וועט עס
.טון
.ד.ד
פונעם פאסטמאן צום אינגערמאן
Deluxe
א רחבות'דיג הויז, א רואיגער און געשמאקער לעבנסשטייגער, א שטאט וואס האט אלעס וואס דו דארפסט, מיט היימישע שכנים
פון דיין זעלבן חדר. געבויט אויף די בארימטע 'בערקאָ ' סטאנדארטן, פאר א פרייז וואס דו גייסט נישט טרעפן ערגעץ אנדערש.
יא, דו קענסט דאס אלעס האבן אין די גאר נאנטע צוקונפט!
gadyu.com
א שטאט וואס
האט אלעס וואס
און - א שטאט
דארפן. - דו
וואסער, סוער, ביליגע
טעקסעס, מוסדות
התורה, בתי מדרשים,
און - גראסערי
אלעס איז 'וואָ לקינג
דיסטענס'
845.733.8528 ext 108 - dirah@berkco.com
רופט אונזער אגענט: נטע פירטה
Just...
FlickitPro Parking Violations (NYC) / Moving Violations / Ez Pass Violation / Criminal Violations
FLICKITNOW.COM | 855.955.5888
א שטאט וואס
האט אלעס וואס
און - א שטאט
דארפן. - דו
וואסער, סוער, ביליגע
טעקסעס, מוסדות
התורה, בתי מדרשים,
און - גראסערי
אלעס איז 'וואָ לקינג
דיסטענס'
Classic
gadyu.com
א רחבות'דיג הויז, א רואיגער און געשמאקער לעבנסשטייגער, א שטאט וואס האט אלעס וואס דו דארפסט, מיט היימישע שכנים
פון דיין זעלבן חדר. געבויט אויף די בארימטע 'בערקאָ ' סטאנדארטן, פאר א פרייז וואס דו גייסט נישט טרעפן ערגעץ אנדערש.
יא, דו קענסט דאס אלעס האבן אין די גאר נאנטע צוקונפט!
845.733.8528 ext 108 - dirah@berkco.com
רופט אונזער אגענט: נטע פירטה
18
פרשת בהעלותך תשפ״ו
ב"ה אז מ'גייט כסדר אויף שמחות, און זאל דער
באשעפער העלפן מ'זאל טאקע נאר גיין אויף
שמחות. אבער זייענדיג לעצטנס ביי א שמחה
האב איך באמערקט אן ערשיינונג וואס
פארלאנגט מעגליך אן אויפוואכונג, זינט מענטשן
כאפן זיך פשוט נישט אז ווען מ'געפינט זיך
צווישן אנדערע מענטשן האט מען אן עבודה צו
ארבעטן אויף די מידות נישט וויי צו טון אדער
אנשטרענגען די ארומיגע, פונקט ווי מ'וואלט
נישט געוואלט אנדערע זאלן אונז באדערן מיט
.זייער אנוועזנהייט
און יא, מיר רעדן פון די וואס ווערן מכובד צו
זאגן 'אפאר ווערטער' ביי א שמחה, צי חברים
אדער קרובים פונעם בעל שמחה, און שטעלן זיך
אויף רעדן מהנה צו זיין די באטייליגטע מיט
זייערע בליציגע חידושים, אזש ס'וויל זיך נישט
.די דרשה זאל זיך אמאל ענדיגן
?אבער פאר וועם
אז דער עולם איז נישט
אינטערעסירט – פארוואס זענט
?איר יא
עס איז היפש אן אנגענומענער מנהג אז בעלי
,מיטגליד-שמחה וועלן מכבד זיין א חבר, משפחה
אדער סתם א שיינעם איד, צו זאגן אפאר
ווערטער ביי זייער שמחה. אדרבה, עס איז א
,הערליכער מנהג וואס באשיינט אידישע שמחות
און ווען מ'רעדט דברי תורה האט מען דאך א
מצוה און א זכות אויסצוהערן און מיטהאלטן די
.דרשות
וואס פאסירט אבער אפטמאל מיט די בעלי
דרשנים איז, אז זיי פארלירן די פערספעקטיוו
ווען עס קומט צו רעדן צו מענטשן, זיי פארקריכן
פון דער אנגענומענער נארמע און אויפפירונג
.מיט מענטשליכע באציאונגען
נעמליך, יעדער בר דעת פארשטייט אז אויב
מ'רעדט צו א מענטש און מ'זעט אז יענער נעמט
אראפ די אויגן און קוקט אוועק און ער שפירט
נישט קיין געמיינזאמע אינטערעסע, פארשטייט
א געווענליכער אינטעליגענטער בר דעת אז ער
האט צוויי אפציעס: אדער פרעגט מען דעם
שומע און מען פרובירט אים צו פארמישן אינעם
שמועס, צום ביישפיל אים פרעגן וואס ער האט
צו זאגן אויף דעם געדאנק וואס מ'האט יעצט
געשמועסט, אדער טוישן דעם געשפרעך צו א
רעלעוואנטן נושא וואס וועט-געשמאקערן מער
סיי דעם- מאכן ביידע שותפים צום געשפרעך
שומע און סיי דעם מקבל, און אז דאס גייט אויך
נישט, איז אייביג דא אן אפציע אז גייט מען
אוועק און מ'לאזט יענעם צורו. ווייל א
נארמאלער מענטש וועט נישט זוכן צו רעדן צו
איינעם ווען ער זעט קלאר אז יענער איז נישט
אינטערעסירט צו הערן וואס ער האט צו מחדש
.זיין
אבער ביי א שמחה זעט מען ווי דער כלל ווערט
פארשוואונדן. עס קען זיך מאכן דער עולם זאל
נישט האלטן ביים אויסהערן דעם בעל דרשן
פאר סיי וועלכער סיבה; אדער איז עס נישט
אינטערעסאנט, אדער יאגט מען זיך, אדער איז
סתם אזוי הייס אדער קאלט אין זאל און מ'וויל
.זיך זען אינדרויסן
יעדנפאלס, קען אבער דער רעדנער אנגיין מיט
זיינע רייד כאלו לא הי', און כאטש ער זעט אז
דער עולם האט 'ארויסגעטשעקט' און מ'שפילט
זיך מיט די עסצייג, מ'קוקט אויפן דאך אדער
,מ'כאפט א שמועס מיט א דערנעבנדיגן שכן
כאפט ער נישט אז א חלק פון "ואהבת לרעך
כמוך" איז אמאל צו שווייגן ווען יענער וויל נישט
.הערן
,איז אויב מ'הערט דיך אויס מיט אפענע מיילער
קאנטאקט מיטן בעל דרשן, איז-מ'מאכט אן אויג
אדרבה, גיי אן וויפיל עס גייט. אבער אז דו זעסט
אז נישט, וואס איז די חכמה פון אנגיין און אנגיין
?אן קיין חשבון
כך קיבלת שכר על הפרישה
,דער אלטער פון קעלעם פלעגט שרייבן בריוון
און אויב האט ער אמאל געזען אז דער בריוו איז
נישט אויסגעקומען גוט, זיין שריפט איז עפעס
נישט געווען שיין און קלאר, פלעגט ער עס
איבערשרייבן מיט א שענערער שריפט. ער האט
א ווארט צום
רעדנער-משפחה
ווען שווייגן טוט מער אויף ווי רעדן
און מ'קען דורכדעם מקיים זיין
""ואהבת לרעך כמוך
המחנך בטובו
וועכנטליכע חינוך
סעסיע מיט'ן וועלט
בארימטן מחנךהמחנך בטובו
19
JUNE 3 '26
געזאגט אז א חלק פון "ואהבת לרעך כמוך" איז
נישט איבערצושטרענגען יענעם און נישט
שיקן קיין בריוון וואס וועלן בלויז
.איבערשטרענגען די ליינער
.דאס זעלבע קען מען זאגן ביי בעלי דרשנים
פרובירט אריינצוטראכטן וואס מענטשן ווילן
יא הערן; פרובירט צו זען וויאזוי איר קענט יא
-אריינקומען מיט א גוט ווארט ביי א יארצייט
סעודה אדער סיי וואס. אבער אויב האט איר
פרובירט און פון הימל (און פון דער ערד) וויל
מען אנדערש, קען מען זיך אנגארטלען מיט
אביסל ביטול, און שיינערהייט צוענדיגן. אויב
,איר זעט אז דער עולם הערט אויס, אדרבה
רעדט ביז פארטאגס, אבער אויב נישט, מאכט
.נישט קיין שום זינען ווייטער צו רעדן
משום טרחא דציבורא
קלוגע מענטשן וואלטן נישט ליב געהאט צו
רעדן אפילו צו אן איינצלנעם מענטש ווען זיי
זעען אז יענער הערט זיי נישט אויס, כל שכן
וכל שכן ווען עס זיצט א ריזן ציבור וואס
הערט זיי נישט אויס. דא קומט אריין דער ענין
פון זיך רעכענען מיט מענטשנ'ס געפילן און
.נישט טראכטן בלויז פון דער אייגענער הנאה
דער עולם זיצט דא ווייל מען וויל מכבד זיין
דעם בעל שמחה און עס פאסט נישט
אוועקצוגיין, אבער עס פאסט אויך נישט צו
.רעדן ווען דער עולם איז נישט אינטערעסירט
ווי אויך איז דא אסאך מאל אז מען הייבט
גוט אן א דרשה און דער עולם איז געווען
דערביי, אבער דאס צווייטע האלב קריכט שוין
אויף די נערוון און הרג'עט אויך אפ דעם
ערשטן האלב; דער עולם בלייבט מיט א
שלעכטן טעם אין מויל, און קיינער פארדינט
נישט דערפון. איז אויב קענט איר עס מאכן
געשמאק – געווענליך ווי מער עס איז נוגע צו
דער שמחה און נישט קיין ווייטע זאכן, מיט א
'היינטיגער שפראך צו וואס מענטשן 'קאנעקטן
– איז גוט. אבער אז נישט, נעמט איר נאר
.אוועק פונעם געשמאק
איך האך אז דער ארטיקל וועט העלפן
מענטשן בכלליות, און בפרט ביי א צייט פון א
- שמחה, עס זאל טאקע זיין 'מנוחה' ושמחה
!אור ליהודים
הרב שלום יעקב וואזנער
845.200.3313 #119
דער חילוק צווישן מענטשן און בהמות ביי א דרשה
עס איז אמאל געווען א גרויסער משפיע וואס מ'האט אים געבעטן צו זאגן אפאר ווערטער ביי א שמחה, אבער ער האט געזען אז ס'איז שוין
נאך חצות הלילה און דער עולם איז שוין מיד. ער האט געדענקט דעם כלל "וחכמים אומרים עד חצות" – א חכם רעדט נישט נאך חצות, האט
ער געזאגט אז מ'דארף נישט רעדן און ס'איז גוט אזוי. אבער היות מ'האט אים שטארק געבעטן, איז ער ארויפגעקומען צום מיקראפאן און
:געזאגט ווי פאלגנד
לכאורה איז דאך דא א סתירה אין חז"ל: פון איין זייט זאגט די גמרא אין קידושין אז "דרכו של איש לחזר אחרי אשה", ווייל א מענטש ווייסט
בעצם אז די מקבל, דאס הייסט די פרוי, זוכט אויך דעם משפיע, ווייל די גמרא זאגט "טב למיתב טן דו מלמיתב ארמלו". דאס הייסט, אז יעדע
.פרוי זוכט צום סוף צו זיין חתונה געהאט, ממילא איז דאס א פערפעקטער שידוך פון א משפיע און א מקבל
.דאס אלעס ווען די גמרא רעדט פון מענטשן
דאס הייסט, אז איינער וואס איז א ריכטיגער מענטש וועט מאכן זיכער אז דאס וואס ער זוכט צו משפיע זיין, איז דא ווער ס'איז גרייט צו
.מקבל זיין
אווידער אין אן אנדער פלאץ שטייט "יותר ממה שהעגל רוצה לינוק, הפרה רוצה להניק" – מער ווי דאס קעלבל וויל זייגן און מקבל זיין, וויל
]? דער מקבל אדער דער נותן- די קו משפיע זיין. [איז דאך א סתירה ווער עס האט א שטערקערן רצון משפיע צו זיין
נאר, האט דער רעדנער געענטפערט, אז ווען עס רעדט זיך פון מענטשן זעט מען טאקע אז דער משפיע מאכט זיכער אז זיי ווילן הערן אבער
ווען מ'זעט אז דער עולם מאיזה סיבה האט מער נישט קיין כח צו הערן, וועט נאר א בהמה ווילן רעדן אין א צייט ווען דער עולם האלט נישט
...ביים הערן
.און מיט דעם האט ער געענדיגט זיינע קורצע דיבורים
מעשה
20
פרשת בהעלותך תשפ״ו
דעת תורה
אויסצוגן פון אדמורי"ם, רבנים
און מגידים איבער ביזנעס און
פרנסה, בהלכה והשקפה
...'דער 'שואל ומשיב
הער אויס חתן, איך וועל דיר זאגן אפאר זאכן וואס צו טון, און אז דו וועסט דאס טון, וועסטו ווערן א גרויסער מולטי
.מיליאנער, וועסט קענען שטיצן אסאך עשירים אין ביהמ"ד וואס זענען אנגעזעצט מיט חובות
די ערשטע זאך וועסטו מארגן גיין אין גראסערי, וועסט קויפן "מעלאטשא" און זיך אראפלייגן אינמיטן טאג. דיין אידענע וועט
.דיר פרעגן וואס איז דאס אראפלייגן אינמיטן טאג? לצורך פרנסה
נאכדעם וועסטו דיך איינשרייבן אין "כולל חצות", דערנאך אין "תהילים כולל", דערנאך אין כולל בוקר, כולל ערב. פון יעדן
. דאלאר א וואך, און ס'וועט אריינקומען גרויסע השפעות2,000 און500 כולל עקסטער קען מען מאכן צווישן
כולל, אבער כ'האב נישט געדארפט זאגן תהילים, איך בין געווען דער 'שואל-גראדע, איך פלעג אויך אמאל זיין אין תהילים
...'ומשיב
.ב"ה דא אין טאהש גיט מען צדקה מיט אזא ברייטקייט, דא קומען אלע מיני משולחים און מ'נעמט זיי אויף אזוי ווארעם
כ'האב געכאפט א געשמאקן שמועס מיט א משולח פון בית שמש, ער איז געגאנגען פאר א ברעסלאווער ישיבה. כ'געב אים
. וואס טו איך פאר פרנסה? כ'בין4 ?שלום עליכם, פרעגט ער מיר ווי אזוי כ'הייס. שמעי' קליין. פרעגט ער וויפיל קינדער כ'האב
.עוסק על המחי' ועל הכלכלה
...'. און אין וואס זענט איר עוסק? אין 'בורא נפשות רבות24 ?נאכדעם פרעג איך אים, וויפיל קינדער האט איר
בדחן הר"ר שמעי' קליין הי"ו, ביי א שבע ברכות אין קרית טאהש
די שאלה אונטער דער שאלה
.האלב-אויף-מ'האט א שידוך געטון למזל טוב, און די מחותנים טיילן זיך איין די הוצאות האלב
בנוהג שבעולם, זענען דא זאכן וואס צד החתן קויפט איין און זאכן וואס צד הכלה קויפט איין, און פאר געוויסע זאכן צאלט איין צד
.קודם דאס גאנצע און דער אנדערער צד באצאלט שפעטער דאס האלבע
וואס טוט זיך ווען פאר דער מחותנ'סטע, די מאמע פון דער כלה, איז געלונגען צו פארשאפן געוויסע דיסקאונטס און פארשידענע
,ארטיקלען האבן איר געקאסט ביליגער ווי אלגעמיין? איז די הלכה, אויב האט מען זיך מתחייב געווען מיט א קנין אז מ'גייט באצאלן האלב
.מעג מען נעמען דעם גאנצן האלב פונעם אנדערן צד, כאטש ס'האט נישט געקאסט אזויפיל צוליב דער דיסקאונט
ס'איז געווען אמאל א שאלה אין בית הוראה, א מחותנ'סטע האט געקאלט אפאר מאל מיט דעם זעלבן סארט שאלה, יעדעס מאל איבער
.אנדערע חפצים וואס זי האט געקויפט פאר ביליגער. נאכ'ן דריי פיר מאל רופן מיט אזעלכע שאלות, האט מען געזען וואס דא גייט פאר
האט דער רב- ווי די מעשה מיט א איד וואס איז געקומען פרעגן דעם רב פסח ביינאכט צי מ'קען יוצא זיין ד' כוסות מיט מילך
.פארשטאנען אז מסתמא איז פלייש אויך נישטא... און ער האט אריבערגעשיקט פאר דעם איד יו"ט צו מאכן
אזוי האבן מיר דא געטון, מ'האט געזען ווי זי מאכט אזא עסק פון יעדן דיסקאונט, האט מען אנגערופן א באלעבאטישן איד וואס איז
.נאנט מיט דער משפחה, און ער האט שיין ארויסגעהאלפן מיט די הוצאות החתונה
הרה"ג ר' יחזקאל געלבשטיין שליט"א, מו"ץ לעניני ממונות בית הוראה קרית יואל
21
JUNE 3 '26
קודם באצאל
דער ירושלימ'ער רב, מהרי"ץ דושינסקיא זצ"ל איז אמאל
געווען ביי א תנאים, קומט צו דער שדכן צו אים "דער רב
גייט ליינען דעם תנאים? כ'וויל נאר זאגן איין זאך, איך בין
".נאכנישט געווארן באצאלט פאר דעם שידוך
אזוי? ס'קומט צום ליינען דעם תנאים זאגט דער
ירושלימ'ער רב, "פאר כ'ליין דעם תנאים וויל איך ענק
פרעגן, האטס עטס שוין באצאלט דעם שדכן? איך ליין
".נישט דעם תנאים ביז דער שדכן איז אינגאנצן באצאלט
כ'האב געטראכט ביי מיר, מורי ורבותי, אולי וועט דאס
זיין א תיקון: אלע אידן וואס ליינען תנאימ'ס, אלע חשוב'ע
רבנים, דיינים, יעדער זאל רוקן די תנאימ'לעך אין דער
.זייט, מ'ליינט נישט! זיי מוחל דודם באצאל דעם שדכן
דער שדכן דרייט זיך ארום, ער האט שוין געגעסן
פאפקארן, ער האלט שוין ביים פערטן רעפטל פאטעיטא
דער- קוגל, ער ווארט מ'זאל זיך דערבארעמען אויף אים
מחותן לויפט אויף דער זייט און דער צווייטער מחותן
אויף יענער זייט. אז מ'וועט נישט ליינען תנאים ביז דער
.שדכן איז באצאלט, וועט ווערן ארדענונג
קרית יואל-הרה"ג ר' מרדכי הערש שפיטצער שליט"א, ר"י ספינקא
פארלוירענע זשולערי
שאלה: א איד פון מאנסי וואס ארבעט מיט זשולערי האט געשיקט
א פעקל פון מאנסי קיין וויליאמסבורג מיט א מעסענדזשער. ס'איז
געווען זייער שווערע ווינטן און רעגנס, עפעס איז געשען ערגעץ
אונטערוועגנס. מ'קומט אן אין וויליאמסבורג, און דער מעסענדזשער
.טרעפט נישט די זשולערי
תביעה פונעם-די שאלה איז צי דער משלח האט עפעס א געלט
?מעסענדזשער, אדער נישט
דאלאר צו נעמען20-25 תשובה: דער מעסענדזשער וואס נעמט
דאס פעקל איז אוודאי א 'שומר שכר', און די הלכה איז אז א שומר
שכר איז חייב בגניבה ואבידה, און היות ס'איז געשען א מצב פון אן
.אבידה, איז ער מחויב צו באצאלן
נישט נאר דאס, ס'קען זיין אז אפילו ער וואלט גענומען דאס פעקל
בחנם, שטייט צוויי מאל אין גמרא אז 'כל לא ידענא פשיעותא'. זאגן
אז מ'ווייסט נישט וואו דאס פעקל איז, איז א פשיעה. קען זיין אויף
געוויסע אופנים וואלט אפילו א שומר חנם געווען חייב. עכ"פ א
.שומר שכר דארף זיכער באצאלן
וויפיל דארף מען באצאלן? דאס זענען דקות'דיגע ענינים וואס איז
.ווערד א שמועס פאר זיך
צום טיש שאלה
אינטערעסאנטע אפהאנדלונג בדיני ממונות דורך
הרה"ג ר' שמואל יהודה בריסק שליט"א
"רב דקהל חיי עולם בארא פארק ומח"ס "משפט שי
קארגשאפט ברענגט התגשמות
שאלה: דער אויבערשטער האט מיר געבענטשט מיט
עשירות, אבער דאס האט מיר געברענגט אריינצולייגן
מיין גאנצן קאפ אין הבלי עולם, כ'ווער מער און מער
פארגרעבט, בבחינת "והיית משוגע" וכו'. ווי אזוי קען
?איך דאס צוריקהאלטן
תשובה: פארמערן מיט צדקה. עס שטייען אידן און
ווארטן אויף א שטיקל ברויט. עס שטייט אין די ספרים
אז ווען דער אויבערשטער גיט פאר איינעם מער וויפיל
ער דארף צום לעבן, איז א סימן אז ס'ליגט אויף אים די
;אויפגאבע עס צו געבן פאר אידן וואס האבן נישט
דאס געלט איז נישט פאר אים, נאר ער האט עס
.איבערצוגעבן פאר אנדערע
,ס'איז דא א גרויסער יצר הרע נישט צו געבן צדקה
און די קארגשאפט איז א סיבה פאר התגשמות. אז דו
,וועסט געבן צדקה לויט וויפיל געלט דו פארמאגסט
וועסטו נישט נתגשם ווערן. כ'האט געקענט א גביר
וואס איז געווען אזוי מין צוגעבונדן צו זיין געלט, אז
...ער האט געוואלט מ'זאל אים באגראבן דערמיט
"הגה"צ ר' יעקב מאיר שעכטער שליט"א, גליון "משיב נפש